Suwsuz kalsiý hloridCaCl₂ formulaly himiki birleşme bolup, kalsiý duzunyň bir görnüşidir. "Suwsuz" termini onuň suw molekulalaryndan mahrumdygyny görkezýär. Bu birleşme gigroskopikdir, ýagny suwa güýçli baglanyşygy bar we daşky gurşawdan çyglylygy aňsatlyk bilen siňdirýär.
Suwsuz kalsiý hloridiniň himiki gurluşy bir kalsiý (Ca) atomyndan we iki hlor (Cl) atomundan ybarat. Ol otagyň temperaturasynda ak, kristall görnüşli gaty maddadyr, ýöne onuň görnüşi arassalyk derejesine baglylykda üýtgeýär. Suwsuz kalsiý hloridiniň möhüm häsiýetleriniň biri onuň suw molekulalary bilen gidratlanan birleşmeleri emele getirmek ukybydyr, bu bolsa ony dürli maksatlarda peýdaly edýär.
Suwsuz kalsiý hlorid senagat taýdan kalsiý karbonatynyň (CaCO₃) duz turşusy (HCl) bilen reaksiýasy arkaly öndürilýär. Bu prosessiň himiki deňlemesi:
CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + CO₂ + H₂O
Netijede emele gelen önüm, suwsuz kalsiý hlorid, soňra galan suw mukdaryny aýyrmak üçin üns bilen işlenilýär. Suw molekulalarynyň ýoklugy ony dürli pudaklarda birnäçe möhüm ulanylyşly köpugurly birleşmä öwürýär.
Suwsuz kalsiý hloridiň esasy ulanylyşlarynyň biri guradyjy ýa-da guradyjy serişde hökmünde ulanylýar. Gigroskopik tebigaty sebäpli, ol howadaky suw buguny netijeli siňdirýär, bu bolsa ony gaplanan harytlar, elektronika we himiki serişdeler ýaly dürli önümlere çyglylyk bilen baglanyşykly zyýanyň ýetmeginiň öňüni almakda gymmatly edýär.
Guradyjy hökmünde ýerine ýetirýän rolundan başga-da, suwsuz kalsiý hlorid buzlary aýyrmak üçin giňden ulanylýar. Buzly ýa-da garly ýüzlere ýaýradylanda, ol suwuň doňma nokadyny peseldýär we bu bolsa buzuň we garyň eremegine getirýär. Bu bolsa, ony ýollarda buzuň emele gelmeginiň öňüni almak arkaly gyşky ýol howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin ulanylýan ýol duzunyň düzüminde giňden ýaýran maddalara öwürýär.
Suwsuz kalsiý hlorid azyk senagatynda miweler we gök önümler üçin berkidiji serişde hökmünde hem ulanylýar. Ol gaýtadan işlemek we saklamak wagtynda bu çalt zaýalanýan önümleriň teksturasyny saklamaga kömek edýär. Mundan başga-da, ol nebit we gaz senagatynda guýulary burawlamak we tamamlamak üçin suwuklyklar üçin ulanylýar, toýun emele gelmeleriniň şişmeginiň öňüni almak üçin guradyjy serişde hökmünde hyzmat edýär.
Köp dürli ulanylyşyna garamazdan, suwsuz kalsiý hloridini seresaply ulanmaly, sebäbi ol deriniň we gözleriň gyjyndyrmasyna sebäp bolup biler. Bu birleşme bilen işlände ellik we gözlük ýaly gorag enjamlaryny ulanmak ýaly degişli howpsuzlyk çärelerini görmek möhümdir.
Netijede, suwsuz kalsiý hlorid gigroskopik tebigaty sebäpli giň gerimli ulanylyşa eýe bolan möhüm himiki birleşmedir. Çyglylygyň zyýanynyň öňüni almakdan başlap, buzlary aýyrýan serişde hökmünde hyzmat etmäge çenli, bu birleşme dürli pudaklarda möhüm rol oýnaýar we häzirki zaman ulanylyşlarynda köpugurlylygyny we ähmiýetini görkezýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 5-nji fewraly